Je wilt je vak uitoefenen, je eigen keuzes maken en bouwen aan je bedrijf. Toch kan een opdracht die als zzp-werk begint, in de praktijk kenmerken van loondienst krijgen. Hoe voorkom je dat?
Het begint bij de inhoud van de samenwerking. Opdrachtgever en opdrachtnemer moeten samen beoordelen welke contractvorm past bij het werk zoals dat daadwerkelijk wordt uitgevoerd. Online zichtbaarheid kan je onderneming ondersteunen, maar biedt op zichzelf geen zekerheid over die beoordeling.
Wat is schijnzelfstandigheid?
Schijnzelfstandigheid betekent dat iemand als zelfstandige wordt ingehuurd terwijl de arbeidsrelatie juridisch een dienstverband is. Het etiket op het contract geeft niet de doorslag.
Bij de beoordeling spelen onder meer het soort werk en de duur mee, wie de werkwijze en werktijden bepaalt, de positie binnen de organisatie, persoonlijke uitvoering, beloning, commercieel risico en ondernemerschap. Deze omstandigheden worden in samenhang bekeken. Er is dus geen losse checkbox waarmee iedere opdracht automatisch goed zit. [1]
1. Maak de opdracht en verantwoordelijkheden concreet
Bespreek vooraf wat de klant nodig heeft en wat jij gaat leveren. Leg vast welke werkzaamheden onder de opdracht vallen, welke kwaliteit wordt verwacht, wanneer je oplevert en hoe je omgaat met meerwerk.
Een concreet project of resultaat helpt om verwachtingen helder te maken. Alleen het woord 'resultaatopdracht' toevoegen verandert de arbeidsrelatie niet. De afspraken moeten aansluiten bij het dagelijkse werk.
Bij een modelovereenkomst zonder werkgeversgezag bepaalt de opdrachtgever het gewenste resultaat, terwijl de opdrachtnemer de uitvoering zelfstandig organiseert. Een modelovereenkomst geeft alleen zekerheid als jullie ook daadwerkelijk volgens de relevante afspraken werken. [2]
2. Zorg dat zelfstandigheid ook in de praktijk bestaat
Bespreek wie bepaalt hoe je het werk aanpakt en hoe de planning tot stand komt. Moet je dagelijks dezelfde aanwijzingen opvolgen als werknemers en is er nauwelijks ruimte voor eigen keuzes? Dan verdient de arbeidsrelatie extra aandacht.
Kijk eveneens naar je positie in de organisatie en naar de zakelijke risico's die je werkelijk draagt. Een hoog tarief, een eigen laptop of een factuur is op zichzelf geen beslissend bewijs. Het gaat om het geheel. [1]
3. Blijf bouwen aan je eigen onderneming
Ondernemerschap reikt verder dan één opdracht. Denk aan actief klanten zoeken, een eigen aanbod ontwikkelen, offertes maken en investeren in je reputatie.
De Hoge Raad heeft op 21 februari 2025 bevestigd dat ondernemerschap volwaardig meetelt. Er bestaat geen vaste rangorde tussen de relevante omstandigheden. Ook feiten buiten de specifieke opdracht kunnen van belang zijn. Daardoor kan de beoordeling voor twee mensen met hetzelfde werk verschillend uitvallen. [3]
Dat geeft ruimte aan echt ondernemerschap. Het betekent niet dat een website, bedrijfsnaam of LinkedIn-profiel automatisch voldoende is.
4. Gebruik je website en LinkedIn als echte ondernemerskanalen
Een goede website maakt duidelijk welke dienst je aanbiedt, voor wie je werkt en hoe een potentiële klant je kan benaderen. Op LinkedIn kun je je kennis delen, opdrachten laten zien en nieuwe zakelijke contacten leggen.
Maak het concreet:
- Beschrijf je eigen dienstverlening en de vragen die je voor klanten oplost.
- Laat authentieke projecten en vakkennis zien; vraag toestemming voor herkenbaar klantmateriaal.
- Zorg voor een duidelijke route naar een kennismaking of offerte.
- Houd je informatie actueel en maak ruimte om aanvragen op te volgen.
Onze praktische vertaling: gebruik online zichtbaarheid om daadwerkelijk de markt op te gaan. Een profiel dat alleen is aangemaakt om 'aan de regels te voldoen' vervangt geen zelfstandige bedrijfsvoering. [3]
BusinessMediaManagement helpt bij die zichtbaarheid met je website, zakelijke LinkedIn-pagina en content. Of een specifieke opdracht juridisch als zelfstandige kan worden uitgevoerd, vraagt een afzonderlijke beoordeling.
5. Controleer de samenwerking opnieuw
Een opdracht kan veranderen. Misschien ga je na enkele maanden structureel meedraaien in een team, komen er andere taken bij of verandert de aansturing. Beoordeel dan opnieuw of de praktijk nog aansluit bij de oorspronkelijke afspraken.
De Belastingdienst adviseert om de arbeidsrelatie regelmatig samen te controleren. Gebruik de Webmodule Beoordeling Arbeidsrelatie als hulpmiddel voor de opdrachtgever of laat de concrete situatie beoordelen als er twijfel blijft. [4]
Past loondienst bij de werkelijke situatie, kies dan de contractvorm die daarbij hoort. Alleen de tekst van de overeenkomst aanpassen lost een andere dagelijkse praktijk niet op.
Veelgehoorde misverstanden
"Met drie opdrachtgevers zit ik altijd goed."
Er is geen algemene vrijbrief bij drie opdrachtgevers. Meerdere klanten kunnen meewegen, maar iedere arbeidsrelatie moet op haar eigen omstandigheden worden beoordeeld. [5]
"Een bv of coöperatie voorkomt schijnzelfstandigheid."
Een rechtsvorm biedt op zichzelf geen bescherming tegen deze kwalificatie. Hetzelfde geldt voor het inschakelen van een bemiddelaar. [5]
"Als we allebei voor zelfstandigheid kiezen, is dat genoeg."
Je wens om zelfstandig te ondernemen verdient ruimte in hoe je je bedrijf en opdrachten inricht. Maar de juridische kwalificatie volgt uit de feitelijke afspraken en uitvoering; alleen jullie voorkeur bepaalt die niet. [5]
Wat geldt voor de handhaving?
Sinds 1 januari 2025 is het handhavingsmoratorium beëindigd. De Belastingdienst kan bij vastgestelde schijnzelfstandigheid direct correcties en naheffingen voor loonheffingen opleggen. In 2026 zijn vergrijpboetes weer mogelijk; de Belastingdienst legt in 2026 nog geen verzuimboetes op. [6]
Begin bij één concrete opdracht
Pak je huidige opdracht erbij. Bespreek met je opdrachtgever wat jullie hebben afgesproken, hoe jullie werkelijk samenwerken en of er iets moet veranderen. Werk daarna aan een herkenbare onderneming met een eigen aanbod, zichtbaarheid en ruimte voor nieuwe klanten.
Zo verbind je je dagelijkse praktijk met het bedrijf dat je wilt bouwen.
Algemene informatie, gecontroleerd op 28 oktober 2026. Dit artikel is geen individuele juridische of fiscale beoordeling.
Bronnen
- Belastingdienst — Wanneer is er sprake van loondienst?
- Belastingdienst — Werken volgens een modelovereenkomst
- Hoge Raad — Ondernemerschap en beoordeling arbeidsovereenkomst (21 februari 2025)
- Belastingdienst — Beoordeel samen uw arbeidsrelatie
- Rijksoverheid — Veelgestelde vragen over schijnzelfstandigheid
- Belastingdienst — Arbeidsrelaties en handhaving